JavaScript is required
/
Dopamin Nedir, Nasıl Artar?

İhtiyaçlarınıza uygun uzmanla eşleşin, hemen randevu ayarlayın.

16 Kasım 2023

- Genel Bilgiler

Dopamin Nedir, Nasıl Artar?

Paylaş:
Heltia mobil uygulama görseli

Heltia

Uzman Dr. Cansu Mert Adikti onaylı içerik

Sinir ve endokrin sisteminin işleyişinde önemli bir yeri olan beyin, duygularınızı anlamlandırmanızdan gördüğünüz nesneleri algılamanıza kadar pek çok farklı işlevin gerçekleştiği organdır. Beyinde farklı fonksiyonları yerine getirmek için hazır bulunan pek çok kimyasal vardır. Bu kimyasallardan biri de dopamindir.

Peki, dopamini yakından tanımak için ''Dopamin hormonu nedir ve nerede üretilir?'' gibi soruların cevaplarını incelemeye ne dersiniz?

Dopamin Nedir?

Dopamin, nörotransmitter olarak adlandırılan bir kimyasaldır. Beyinde haberci olarak görev alan nörotransmitterlar, vücudunuzun fonksiyonlarını daha iyi şekilde gerçekleştirmesi için bir hücreden başka bir hücreye kimyasal mesaj taşır. Dopamin aynı zamanda hormon işlevi de görür ve bu nedenle çoğu zaman dopamin hormonu olarak adlandırılır.

Dopamin Ne İşe Yarar?

Dopaminin ne olduğunu öğrendiğinize göre ''Dopamin ne için kullanılır?'' diye düşünüyor olabilirsiniz. Beynin ödül sisteminde önemli bir yere sahip olan dopamin, gerçekleştirdiğiniz eylemler sonucunda haz duymanıza yardımcı olur. Mutluluk hormonu olarak da anılan dopamin, etkileri ile hayatınızın pek çok alanında rol oynar. Örneğin:

  • Uyku düzenini sağlar.
  • Duygu durumunu düzenler.
  • Hedef odaklı davranışları artırır.
  • Dikkati ve hafızayı geliştirir.

Dopamin Nerede Üretilir?

"Dopamin nereden salınır?" diye merak ediyorsanız bu sorunuzu da yanıtlayalım. Dopamin; beynin substantia nigra, ventral tegmental alan ve hipotalamus bölgelerinde üretilir. Bireyler yemek yemek ve oyun oynamak gibi haz veren eylemleri gerçekleştirdikleri zaman bu alanlarda dopamin salgılanmaya başlar. Bu nedenle bireyler kendilerini iyi hissederler ve bu haz veren davranışları ilerleyen zamanlarda tekrarlama eğilimi gösterirler.

Dopamin ve Serotonin Farkı Nelerdir?

Dopamin ve serotonin beynin benzer yapıdaki iki nörotransmitterıdır. İkisi de kısaca mutluluk hormonu olarak anılsa da çeşitli farklılıklara sahiptir:

  • Dopamin ödül ve motivasyonla, serotonin odaklanma ve sakinlikle ilgilidir.
  • Dopamin motor koordinasyon, serotonin sindirim sistemi için önemlidir.
  • Dopamin beyinde, serotonin bağırsakta depolanır.

Dopamin Eksikliği Nedir ve Neden Olur?

Dopamin eksikliği, beyindeki dopamin seviyesinin düşük olmasıdır. Stres, uykusuzluk, ilaç kullanımı ve obezite gibi faktörler; dopamin dengesinde bozukluk oluşmasına yol açabilir.

Dopamin eksikliği sonucunda aşağıdakiler gibi bazı olumsuz durumlar oluşabilir:

  • Motivasyon düşüklüğü,
  • Yorgunluk,
  • Odaklanmada sorunlar,
  • Kas spazmları.

Dopamin eksikliği yaşadığınızı düşünüyorsanız doktorunuza danışabilirsiniz. Doktorunuzun uygulayacağı testler sonucunda dopamin seviyenizi öğrenebilir, dopamin eksikliği yaşıyorsanız bu problemi çözmek için gerekli adımları atabilirsiniz.

Dopamin Eksikliği Nasıl Giderilir?

Dopamin eksikliğini gidermek için doktor kontrolünde takviye ilaçlar kullanılabilir. Ayrıca bazı medikal durumlarda bireyin kilosu doğrultusunda dopamin infüzyonu uygulamaları yapılabilir. Tedavi sürecini desteklemek için bazı sağlıklı yaşam alışkanlıklarından yararlanmak da mümkün. Dopamini artıran şeyleri şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Özel beslenme,
  • Masaj,
  • Yoga, meditasyon,
  • Spor,
  • Düzenli uyku.

Dopamin Beslenme Yoluyla Nasıl Artar?

Dopamin seviyenizi beslenme yoluyla artırmak istiyorsanız dopamin içeren besinleri tüketebilirsiniz. Dopamin açısından zengin besinleri şu şekilde sıralamak mümkün:

  • Yaban mersini,
  • Kahve,
  • Kuruyemişler,
  • Chia tohumu,
  • Et ve balık ürünleri,
  • Sebzeler.

Dopamin fazlalığı/yüksekliği sonucunda bireyler daha dürtüsel ve agresif olabilirler. Ayrıca bu durum uykuya dalmada güçlük ve odaklanma sorunları da yaratabilir. Dolayısıyla dopamin artıcı besinlerin alımında dikkatli olmak gerekir. Siz de dopamin artıran besinleri tüketirken aşırıya kaçmamak için gerekirse diyetisyen desteği alabilirsiniz.

Dopamin Detoksu Nedir ve Nasıl Yapılır?

Psikiyatrist Cameron Sepah tarafından geliştirilen dopamin detoksu, bağımlılık davranışlarını kontrol etmeye yardımcı olan Bilişsel Davranışçı Terapi temelli tekniklerden biridir. Temelde yararsız fakat zevk veren alışkanlıkların ele alındığı detoks sürecinde bireylerin bu alışkanlıklardan birkaç saat ya da gün uzak durması hedeflenir.

Örneğin sosyal medyada çok fazla vakit geçirdiğinizi varsayalım. Dopamin detoksu yapmak için telefonunuza sosyal medyaya girmenize engel olacak uygulamalar yükleyebilirsiniz. Ayrıca sosyal medya uygulamalarına girme ihtiyacı duyduğunuzda yürüyüşe çıkmak gibi daha yararlı aktivitelere yönelebilirsiniz.

Dopamin eksikliği ya da fazlalığı gibi problemler yaşadığınızı düşünüyorsanız Heltia uygulamasından uzmanlara ulaşabilirsiniz. Uzman psikologlar, fizyoterapistler ve diyetisyenler eşliğinde dopamin dengesini yeniden sağlayabilirsiniz.

Bu yazımızı beğendiyseniz, “Serotonin Nedir, Nasıl Artar?” ve “Dopamin Bağımlılığı Nedir, Nasıl Anlaşılır?” içeriklerimize de göz atabilirsiniz.

Sayfa içeriği yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka bir uzmana başvurunuz.

İhtiyaçlarınıza uygun uzmanla eşleşin, hemen randevu ayarlayın.