JavaScript is required
/
Egzersiz Yaparken Nefes Alıp Verme Nasıl Olmalı?

İhtiyaçlarınıza uygun uzmanla eşleşin, hemen randevu ayarlayın.

Egzersiz Yaparken Nefes Alıp Verme Nasıl Olmalı?

Paylaş:
Heltia mobil uygulama görseli

Heltia

Fizyoterapist Bahar Ayberk onaylı içerik

Egzersiz yaparken aklımıza ilk gelen düşüncelerden biri “Nefesimi düzene sokmalıyım” değil belki de. Ama spor yaparken nefes nefese kalmak, bunun da performansınızı etkilemesi çok yaygın bir problem. Yani düzgün nefes teknikleri uygulamak bu süreçte çok faydalı, hatta uygulamamak da birçok açıdan zararlı olabiliyor.

Bu yüzden Heltia olarak bu önemli konuya dikkat çekmek, doğru nefes almanın önemini ve sağlıklı nefes tekniklerini açıklamak istedik 😊

İşte sporda nefes alıp verme hakkında bilmeniz gerekenler:

Doğru Nefes Alma Tekniklerinin Sağlığınız İçin Önemi

Elbette ki ‘düzgün’ nefes almanın faydalarını sadece egzersiz yaparken değil, her zaman gözlemliyoruz: Kalp-damar sağlığınızdan uyku kalitenize kadar birçok yararı var. Ancak özellikle fiziksel aktivite sırasında sağlığınız ve performansınız için doğru nefes tekniklerinin kullanımı çok önemli.

Nefes almayı bu açıdan vücudunuz için yakıt üretmek olarak düşünebilirsiniz: Kaslarınızın enerji üretebilmesi ve fonksiyonlarının tam olarak çalışabilmesi için oksijene ihtiyacı var. Oksijen de nefes alınmasıyla birlikte akciğerler tarafından kana karışır, bu nedenle yetersiz oksijen alınması ‘yetersiz yakıt’a yol açar.

Yanlış Nefes Almak Nasıl Sonuçlara Yol Açabilir?

Egzersiz sırasında düzensiz nefes aldığınızda ve/veya yeterli miktarda oksijen almadığınızda:

  • Kaslarınızın çalışma kapasitesi azalabilir.
  • Egzersiz sırasında performansınız düşebilir.
  • Tansiyonunuz ani bir şekilde yükselebilir, bunun sonucunda baş dönmesi veya bayılma gibi olumsuzluklar yaşanabilir.
  • Merkezi sinir sisteminiz tetiklenebilir ve stres seviyeniz artabilir.
  • Özellikle göğüs ve sırt bölgenizde ağrı hissedebilirsiniz.
  • Uzun vadede kan dolaşımınızı ve kalp sağlığınızı olumsuz etkileyebilir.
  • Kaslarınızın toparlanma ve iyileşme hızı azalabilir, bu da sizi kas yaralanmalarına karşı daha savunmasız bırakabilir.

Kısacası, hem egzersizden alacağınız verimi artırmak hem de fiziksel sağlığınızı korumak için doğru nefes teknikleri uygulamanız oldukça önemli.

Şimdi gelin, "Spor yaparken nasıl nefes alınmalı?" sorusunu egzersiz tipine göre detaylıca inceleyelim:

Egzersiz Yaparken Nefes Alıp Verme Teknikleri

Kardiyovasküler sistem sağlığınızı, akciğerinizi ve egzersiz veriminizi korumak için aşağıda saydığımız teknikleri uygulayabilirsiniz.

Tüm Egzersizlerde:

  • Diyaframınızı kullanmaya özen gösterin. Diyafram, göğüs ve karın boşluğu arasında yer alan ve maalesef çoğu zaman ihmal edilen bir kas. Gerekli nefes egzersizleri ile kendinizi diyafram odaklı nefes almaya alıştırabilirsiniz.
  • Nefesinizi tutmayın. Kaslarınızı biraz daha ‘kastığı’ düşünüldüğü için bu özellikle core egzersizlerinde ve ağırlık kaldırırken görülen yaygın bir alışkanlık. Aksine bu durum kramp, baş dönmesi ve bayılma gibi birçok negatif duruma yol açabiliyor.
  • Nefes almanın yanında nefes vermeye de odaklanın. Vücudunuzda fazladan karbondioksit girdiğinde hem daha çabuk yorulursunuz, hem de oksijen emiliminiz yavaşlayabilir. Derin nefes almanın önemi kadar nefesi içinizde çok tutmadan vermek de önemli.
  • Vücudunuzu dinleyin. "Nefes nefese kalmak” normal, özellikle ağır antrenmanlarda kaslarınız zorlandığında vücudun verdiği doğal bir tepki. Ancak eğer nefes almakta zorlanıyor veya başınız dönüyor gibi hissediyorsanız bireysel limitinizi göz ardı ediyor olabilirsiniz. Bu süreçte kendinizi daha da zorlamaktansa egzersize ara vermek ve bir süre tempoyu düşürmek daha faydalı olabilir.

Yoga ve Benzeri Esneme Egzersizlerinde:

  • Nefesinize odaklanın. Özellikle yoga fiziksel hareket kadar meditatif nefes odaklı bir egzersiz türü. Bilinçli ve derin nefes alıp verdiğinizde esneme egzersizlerinin stres azaltıcı ve sakinleştirici etkisi daha kolay ön plana çıkacaktır.
  • Burnunuzdan nefes alıp verin. Bu da hem bilinçli nefesle alakalı, hem de daha yavaş tempolu egzersizlerde önerilen bir teknik. Kan akışınızı iyileştirmek, kaslarınızı rahatça oksijenle beslemek ve uzun vadede hareket etmeye devam edebilmek için deneyebilirsiniz.

Yüksek Tempolu, Ağırlık ve Kuvvet Egzersizlerinde:

  • Derin nefes almaya yönelin. Güç antrenmanlarında istemeden nefesinizi tutmaya yöneliyor olabilirsiniz. Bunu engellemek için nefesinizi tutmak yerine yavaş ve derin nefesler alarak kaslarınızın gücünü artırmış, kan basıncınızı düşürmüş ve stresi azaltmış olursunuz. Diyaframınızı kullanmanın önemini tekrar hatırlatalım.
  • Güç sarf ettiğiniz sırada nefes verin. Nefesinizi hareketlerinize göre ayarlamak, dayanıklılığınızı artırmak ve uzun vadede egzersize devam edebilmenizi sağlamak için çok önemli. Uzmanlar, güç egzersizlerinde kaslara yüklenme sırasında (halteri kaldırırken, şınav sırasında yukarı kalkarken, squat sırasında çökerken gibi) nefes vermenizi öneriyor.
  • Başlangıç pozisyonuna dönerken nefes alın. Böylelikle omurganızın ve kaslarınızın enerji toplaması ve bir sonraki harekete kadar ‘sıfırlanması’ kolaylaşır.

Koşu ve Jogging Gibi Tempolu Egzersizlerde:

  • Sadece üst göğsünüzle nefes almayın. Karın bölgenizi ve diyaframınızı kullanarak nefes almanız, kardiyovasküler sağlığınız için yaptığınız kardiyo ve aerobik egzersizlerinde oldukça önemli. Bu teknik ayrıca sizi daha derin nefes almaya da itecektir, böylelikle daha fazla oksijen alabilirsiniz.
  • 2:1 oranını deneyin. Araştırmalara göre, birçok koşucu iki adım boyunca nefes aldığı ve bir adım boyunca nefes verdiği bir ritm tercih ediyor. Tabi ki bunu kendi antrenman tarzınıza ve koşu temponuza göre uyarlayabilirsiniz (mesela daha orta tempo koşu ve yürüyüşlerde 2:2 oranı da kullanılıyor), ancak her şekilde nefesinizin belli bir düzende olması faydalı olacaktır.
  • Burnunuzdan nefes alıp ağzınızdan vermeye çalışın. Burnunuzdan nefes almak diyafram kullanımı açısından önemli, ağzınızdan nefes vermek de kardiyo ritmini takip etmeniz açısından daha uygun olabilir. Ancak özellikle yorulduktan sonra ağzınızdan nefes almaya başlamak da ciğerlerinize daha hızlı oksijen girmesini kolaylaştırabilir.

Konu hakkında daha detaylı bilgi almak ve kişisel ihtiyaçlarınıza göre bir egzersiz programı oluşturmak için Heltia uygulamasını indirerek online fizyoterapi görüşmeleri yapın, zengin içerik kütüphanemizden destek alın.

Bu yazımızı beğendiyseniz, “Spor Yapmak Özgüveni Artırıyor mu?” ve “Spor Yaparken Duruş ve Form Korumanın Önemi” adlı içeriklerimize de göz atabilirsiniz.

Sayfa içeriği yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka bir uzmana başvurunuz.

İhtiyaçlarınıza uygun uzmanla eşleşin, hemen randevu ayarlayın.