JavaScript is required
/
Tatil Sonrası Sendromu ile Başa Çıkmanın 6 Yolu

İhtiyaçlarınıza uygun uzmanla eşleşin, hemen randevu ayarlayın.

19 Temmuz 2022

- Genel Bilgiler

Tatil Sonrası Sendromu ile Başa Çıkmanın 6 Yolu

Paylaş:
Heltia mobil uygulama görseli

Heltia

Uzm. Psk. Dan. Merve Dökmeci onaylı içerik

Tatil, stres faktörlerinden uzaklaşmak ve deşarj olmak için harika bir yöntem. Yapılan birçok araştırma ve ankete göre verimli geçirilen tatiller stres seviyesini azaltarak esenliği artırıyor. Ama bazen tatilin dönüşünde tüm bu kazanımlar aniden yok olabiliyor. Uzun bir tatilden sonra işe gitmek, sorumlulukların başına dönmek zor gelebiliyor. Tatil dönüşü sendromu olarak bilinen durumun yarattığı bu sorunlar; insanın birden bire dört gözle bekleyecek hiçbir şeyi kalmamış gibi hissetmesine ve kendini yorgun, bitkin, mutsuz bir halde bulmasına yol açabiliyor.

Aslında tatil sonrası depresyonu literatüre girmiş, tanımlanmış bir psikolojik rahatsızlık değil. Fakat birçok uzman İngilizcede “post vacation blues” olarak geçen bu sendromun hayatı etkilediği ve tatil dönüşünde kısa süreli depresyon belirtileri gösterilmesine yol açabildiği konusunda hemfikir.

Tatil Dönüşü Sendromunun Belirtileri Nelerdir?

Tabii ki de tatil dönüşünde biraz hüzünlü hissetmek, yapılan aktivitelere göre değişmekle beraber, gerçekten tatilden yorgun dönmek çok da garip durumlar değil. Ama tatil sonrası sendromu dediğimiz, tatil bittiği için basitçe üzülmekten daha farklı bir şekilde kendini gösteriyor.

Tatil dönüşü sendromunun en belirgin işaretlerini şöyle sıralayabiliriz:

  • Yoğun stres
  • Artan kaygı duygusu
  • Günlük hayatı etkileyecek kadar üzgün ve tükenmiş hissetmek
  • Disfori
  • Sinirli davranışlar
  • Odaklanma sorunları
  • Motivasyon eksikliği
  • Uyku problemleri

Bu belirtilerin ne kadar süre etkili olacağı ise kişiden kişiye değişen bir durum. Kimi zaman bazı bireyler tatilden dönme fikrini düşündüğünde bile bu tür belirtiler gösterebiliyorlar. Bu durumda tatilin sonrasında yaşanabilecek sendrom bir nevi tatil depresyonuna dönüşebiliyor. Bu da tatilden alınabilecek verimi ciddi şekilde azaltıyor.

Tatil Sonrası Sendromundan Kurtulmak için Neler Yapılabilir?

Tatil sonrası depresyonu yaşıyorsanız, etkilerini hafifletmek için biraz çaba harcamanız gerekebilir. Aksi halde tatilin esenlik veren etkisini yeteri kadar hissedemeyebilirsiniz. Tatil dönemine takılı kalıp sizi bekleyen işleri zamanında, düzgün ve verimli bir şekilde tamamlayamayabilirsiniz.

1. Anda Kalmayan Çalışın

Zihnimiz bize küçük oyunlar oynamayı çok sever. Sık sık ya geçmişe ya da geleceğe yolculuk yapmak ister. Bu durum ise yaşadığımız andan uzaklaşmamıza, güzel de olsa geçmiş anılara takılı kalıp şimdiyi yaşayamamıza sebep olabilir.

Tatil sonrası sendromundan uzaklaşabilmek için zihninizi içerisinde bulunduğunuz ana taşımayı öğrenmeniz gerekiyor. Tabii ki ara ara, kendinizi motive ve mutlu etmek için, güzel tatil anılarını düşünebilirsiniz. Ama bu sizin kontrolünüzde olmalı. Bir işe odaklanmaya çalışırken zihne dolan tatil düşüncelerini uzaklaştırabilmelisiniz.

Bunun için:

  • Mindful yürüyüş, mindful yeme gibi bilinçli farkındalık çalışmaları yapabilirsiniz.
  • Nefesinize odaklanarak, 5-4-3-2-1 tekniği gibi duyuları harekete geçiren egzersizleri deneyerek şimdiye dönebilirsiniz.

2. Açık Havada Zaman Geçirin

Tabii ki direkt tatile çıkmakla dışarıda zaman geçirmek aynı şey değil. Ama yapılan birçok araştırma açık havanın ve güneş ışığının depresif duyguları azalttığını gösteriyor. Tatil dönüşünde normalden daha fazla ev ve ofis dışında zaman geçirmeye çalışmak, bu anlamda size yardımcı olabilir.

  • Öğle yemeğini bir parkta yemeyi deneyebilirsiniz.
  • Akşamları imkanınız varsa iş çıkışında eve yürüyebilirsiniz.
  • Tatil dönüşü ilk hafta sonuna piknik, trekking gibi bir doğa aktivitesi ayarlayabilirsiniz.
  • Serin saatlerde günlük egzersizleri açık havaya taşıyabilirsiniz.
  • Evden çıkmaya fırsat bulamadığınızda ise zamanınızın bir kısmını balkon ya da açık bir camın önünde geçirmeye çalışabilirsiniz.

3. Arkadaşlarınız ve Ailenizle Bir Araya Gelin

İnsan doğası gereği sosyal bir canlıdır ve sevdiklerimizle zaman geçirmek bize her zaman iyi gelir. Tatil dönüşünde kendinizi kötü hissettiğiniz anlarda arkadaşlarınızla normalden daha sık buluşmayı deneyebilirsiniz. Eğer onlar da tatilden döndüyse çok yüksek ihtimalle sizin gibi kendilerinizi biraz üzgün hissediyorlardır.

Duygularınızı, tatil anılarınızı ve gelecek tatil planlarınızı birbirinizle paylaşabilirsiniz. Geçmiş ve gelecek tatiller hakkında konuşmak bir an için sizi şimdiden uzaklaştırabilir. Ama bu paylaşım bir noktada size tatilin güzel bir anı olması gerektiğini ve önünüzde sizi bekleyen benzer tatil fırsatları olduğunu hatırlatmaya yardımcı olabilir.

4. Tatil Anılarını Derleyin

Tatili keyifli bir anı olarak görmek için fotoğraflarınızı yazdırabilir, albüm oluşturabilir, sevdiklerinizle paylaşabilirsiniz. Eğer şimdiye kadar başlamadıysanız hemen bugün bir tatil günlüğü oluşturabilirsiniz. Her anıyı kaydettiğiniz bu sistemler sayesinde ihtiyaç duyduğunuzda tatilin keyifli anlarına geri dönebilirsiniz.

Tabii burada bu anılara takılı kalmamaya dikkat etmeniz gerekiyor. Önemli olan tatili bir ödül ve dinlenme dönemi olarak düşünmek ve tekrar gideceğinizi hatırlamak. İki tatil arasındaki dönemi ise kendine has mutlu anları ile kucaklayabilmek.

5. Detoks Yapın

Tatilde çoğu zaman normalden fazla yiyecek ve alkol tüketme eğiliminde oluruz. Tatil dönemi için kendimizi şımarttığımız bu alışkanlıklar aslında uzun vadede daha yorgun ve bitkin hissetmemize yol açabilir. Bu his genelde tatil sonrası depresyonu ile birleşir ve dönüşte birden bire kendinizi daha enerjisiz bulabilirsiniz. Bu noktada birkaç gün detoks yapmak ya da yediklerinize ekstra özen göstermek fiziksel ve zihinsel olarak daha iyi hissetmenize yardımcı olabilir.

6. Seyahatinizden Esinlendiğiniz Yeni Bir Alışkanlık Edinin

Eğer farklı bir ülkeye geziye gitme şansınız olduysa, orada şahit olduğunuz ve sizi etkileyen bir detayı günlük hayatınıza dahil etmeye çalışabilirsiniz. Gittiğiniz ülkenin dilini öğrenmeye çalışmak, yemeklerini denemek gibi aktiviteler hem tatil dönüşünde hem de uzun vadede kendinizi daha iyi hissetmenize yardımcı olabilir. Bunun yanında tatilde deneyip sevdiğiniz bir sporu, sanat aktivitesini de yeni bir hobi olarak değerlendirebilirsiniz.

Tatil Dönüşü Depresyonunu Oluşmadan Önlemek Mümkün mü?

Tatil sonrası sendromu diye bir kavram olduğunu artık biliyoruz. O zaman hiç oluşmadan önlemek için de birkaç adım atabiliriz.

1. İş ve Yaşam Alanınızı Tatile Gitmeden Düzenleyin

Tatil dönüşünde yaşadığınız ya da çalıştığınız yeri dağınık bulmak tatil sonrası sendromunu tetikleyebilir. Sizi bekleyen birçok ev işi olduğunu görmek canınızı sıkabilir. Bunlarla baş başa kalmamak için daha tatile gitmeden evi derleyip toplamayı deneyebilirsiniz. Uzun süreli bir planınız varsa siz yokken evi temizleyecek, bitkilerinize bakacak birini ayarlayabilirsiniz.

Ofisteki masanızı ya da evdeki iş alanınızı derli toplu bırakmak da çok önemli. Karmaşık bir alanda çalışmak zaten her zaman zordur. Bir de tatil sonrasında istemeyerek oturduğunuz masanın dağınık olduğunu görmek motivasyonunuzu iyice düşürebilir.

2. Tatil Sonrasına da Birkaç Gün İzin Alın

Tatilden pazar akşamı dönüp pazartesi işe gitmek aslında sandığınız kadar iyi bir fikir değil. Tabii ki genelde çoğumuz izni son güne kadar tatille değerlendirmeyi tercih ediyoruz, ama bu alışkanlık tatil sonrası depresyonunu kötüleştirebiliyor.

  • Her şeyden önce pazar seyahat edip pazartesi erkenden işe gitmek sizi fiziksel olarak yorabilir.
  • Bunun yanında henüz tatil fikrinden uzaklaşamayan zihni aniden çalışma moduna geçirmek kendinizi kötü hissetmenize yol açabilir.

Tatilden bir gün önce dönüp biraz da evde zaman geçirerek, tatil ile iş arasında yumuşak bir geçiş yapabilirsiniz.

3. Hafif Bir İş Planı Yapmaya Çalışın

Tatil dönüşünde işe aniden ve yoğun bir şekilde gömülmek tatil sonrası sendromunu kötüleştirebilir.  Tatile gitmeden önce dönüş için iş planı yaparken bu detayı göz önüne almanız iyi olabilir.

  • Tatil sonrası ilk iş gününe çok erken saatte bir toplantı koymaktan kaçınabilirsiniz.
  • İlk birkaç güne derin odaklanma gerektirmeyen, kısa süreli çalışma seansları ile tamamlayabileceğiniz işler planlayabilirsiniz.

Bu tür önlemler sayesinde tatil sonrasında işe odaklanamadığınız zamanların motivasyonunuzu düşürmesine de engel olabilirsiniz.

4. Tatil Dönüşü için Aktiviteleri Önceden Planlayın

Seyahatinizden önce, geri döndüğünüzde sabırsızlıkla bekleyeceğiniz bir aktivite planı yapabilirsiniz. Arkadaşlarınızla özel bir buluşma ayarlayabilir, sonraki hafta sonuna bir kaçamak planı yapabilirsiniz. Bu planı hemen birkaç gün içerisinde uygulamak zorunda değilsiniz tabii ki. Tatil dönüşünden 1 ay sonraya hafta sonu planı yapmak bile sizi motive edebilir ve tatil sonrası depresyonu yaşamanızı engelleyebilir.

Eğer ne yaparsanız yapın, tatil sonrası depresyonu yaşıyorsanız ve bu süreçte oluşan belirtiler günlük hayatınızı fazlasıyla etkiliyorsa bir uzmana başvurmanız iyi olabilir. Unutmayın ki tatil sizin kendinizi ödüllendirme biçimlerinizden biri. Ve etkisini de olumlu duyguları harekete geçirerek göstermeli. Hayatınıza keyif katması gereken bir dönem; bir tür kaygı, üzüntü ya da stres kaynağına dönüşmemeli.

Sayfa içeriği yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka bir uzmana başvurunuz.

İhtiyaçlarınıza uygun uzmanla eşleşin, hemen randevu ayarlayın.